واقعهء تاريخى « غدير خم » از مهم‌ترين قضايا و خطيرترين موضوعات تاريخى در جهان اسلام است ، زيرا اين واقعهء مهم با بسيارى از براهين قاطع مرتبط به آن ، زيربناى مذهب ميليون‌ها انسان است كه از آثار خاندان پيغمبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله پيروى مىنمايند . از ميان اين جمعيّت انبوه مردان بزرگ ، دانشمندان ، فيلسوفان ، نخبگان ، فرهيختگان ، شاهان ، سياستمداران ، فرماندهان ، اديبان و دانشورانى برجسته برخاسته‌اند و كتابهايى گرانبها در فنون مختلف از خود بر جاى نهاده‌اند . بنابراين ، اگر مورّخ خود از اين گروه باشد ، بر او لازم است كه اخبار و مطالب مهم مربوط به آغاز دعوت نبوى را ثبت و ضبط كند و در دسترس امت اسلامى قرار دهد ، امّا اگر مورّخ از اين گروه نباشد ، باز هم ضمن تحقيق در تاريخ جمعيت بزرگى چون اين گروه ، ناگزير است كه از چنين واقعهء مهمى هرچند به اجمال و اختصار ياد كند ، يا چنانچه تحت تأثير عواطف قومى و هيجانات قبيله‌اى قرار دارد ، ذكر اين قضيه تاريخى را با امورى كه از لحاظ انتقاد در دلالت مورد نظر اوست ، توأم نمايد ، زيرا براى تاريخنگاران هرگز مقدور نيست كه بر سند و مدارك اين قضيه ايرادى وارد كنند و آن را ضعيف بشمارند . بنابراين ، با آن جهد و مشقتى كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله در كيفيت زمانى و مكانى ابلاغ اين امر در روز غدير خم بر خود هموار فرمود ، وقوع اين واقعه طورى است كه حتى دو نفر هم در آن اختلاف نتوانند داشت ، هرچند بنا به اغراض و شائبه‌هايى كه بر افراد آگاه و بينا پوشيده نيست ، در مدلول و مفاد آن اختلاف كردند . اينك به ذكر خصوصيات جمعى از مورخان كه واقعهء غدير خم را در آثار و كتب تاريخى خود ثبت نموده‌اند ، مبادرت مىشود : 1 - بلاذرى ( م 279 ) در انساب الاشراف . 2 - ابن قتيبه ( م 276 ) در المعارف و الامامة و السياسة . 3 - طبرى ( م 310 ) در كتابى مختص به اين موضوع . 4 - ابن زولاق ليثى مصرى ( م 287 ) در تأليف خود . 5 - خطيب بغدادى ( م 463 ) در تاريخ بغداد .